نواندیشان کهربا 2322-3723 50 06 2026 2 15 یک چارچوب هوشمند یکپارچه برای پیشگیری و تشخیص سرقت خودرو مبتنی بر تحلیل داده‌های سنسوری و الگوهای جرم 58 64 FA آرمان رحمتی لپوندانی کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک گرایش ساخت و تولید دانشگاه جامع امام حسین سعید شعبانزاده کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک گرایش طراحی کاربردی دانشگاه بوعلی سینا ،همدان مهدی نیاجلیلی هیأت علمی ، گروه مهندسی مکانیک، دانشگاه ملی مهارت، تهران KNO-1204-5006 Journal Article 2026 2 15 سرقت خودرو و قطعات جانبی آن همچنان یکی از چالش‌های اساسی امنیت شهری در بسیاری از کشورها به شمار می‌رود و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و روانی قابل‌توجهی برای مالکان خودرو و نهادهای مسئول به همراه دارد. با وجود توسعه طیف گسترده‌ای از سامانه‌های ضدسرقت، بسیاری از راهکارهای موجود ماهیتی واکنشی داشته و عمدتاً پس از وقوع سرقت فعال می‌شوند؛ در نتیجه توان محدودی در پیشگیری مؤثر از وقوع جرم دارند. پیشرفت فناوری‌های حسگری، ارتباطی و تحلیلی در سال‌های اخیر، فرصت مناسبی را برای طراحی سامانه‌های هوشمند با رویکرد پیش‌دستانه فراهم ساخته است. در این مقاله، یک چارچوب هوشمند و یکپارچه برای پیشگیری و تشخیص سرقت خودرو ارائه می‌شود که بر تلفیق داده‌های سنسورهای داخلی خودرو، فناوری‌های موقعیت‌یابی و ارتباطی نظیر GPS و GSM، و تحلیل الگوهای جرم‌شناختی استوار است. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل تطبیقی مطالعات پیشین، شناسایی تهدیدهای رایج در سرقت خودرو و استخراج معیارهای کلیدی ارزیابی سامانه‌های امنیتی است. بر این اساس، یک معماری چندلایه شامل لایه حسگری، لایه تحلیل داده و لایه تصمیم‌گیری طراحی شده است که امکان پایش مداوم وضعیت خودرو و شناسایی رفتارهای مشکوک را فراهم می‌کند. ارزیابی چارچوب پیشنهادی به‌صورت سناریومحور و تحلیلی انجام شده و عملکرد آن در مواجهه با سناریوهای مختلف از جمله سرقت کامل خودرو، سرقت قطعات و استفاده غیرمجاز بررسی شده است. نتایج حاصل از این ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که رویکرد پیشنهادی می‌تواند دقت تشخیص را افزایش داده، نرخ هشدارهای کاذب را کاهش دهد و زمان واکنش سامانه را در مقایسه با سامانه‌های متداول به‌طور محسوسی بهبود بخشد. این پژوهش می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای توسعه سامانه‌های ضدسرقت هوشمند و پیاده‌سازی‌های عملی آینده مورد استفاده قرار گیرد. https://kahrobaonline.ir/wp-content/uploads/edd/2026/02/khr-5006.pdf